Εναλλακτικά Οικονομικά

  Οι οικονομικοί λόγοι που βρίσκονται πίσω από αυτό το παράδοξο! Η κοινή λογική υπαγορεύει πως ό,τι είναι λιγότερο επεξεργασμένο, θα έπρεπε να κοστίζει λιγότερο, καθώς απαιτεί λιγότερες εργατοώρες και ενέργεια. Ωστόσο, η οικονομική πραγματικότητα των τροφίμων ευρείας κατανάλωσης ορίζεται από πιο σύνθετες δυνάμεις της προσφοράς και της ζήτησης. Ας δούμε τη θεωρία πίσω από αυτό το παράδοξο. Η πραγματική παραγωγική διαδικασία δεν είναι αυτή που νομίζουμε Το βασικό επιχείρημα ότι το λευκό προϊόν έχει "περισσότερη επεξεργασία" είναι, στη σύγχρονη βιομηχανία, εν μέρει ένας μύθος.  Η εμπορική καστανή ζάχαρη που βρίσκουμε στα ράφια των σούπερ μάρκετ σπάνια είναι απλώς "ημι-επεξεργασμένη" ζάχαρη. Στην πραγματικότητα, η βιομηχανία παράγει πρώτα πλήρως ραφιναρισμένη λευκή ζάχαρη και στη συνέχεια προσθέτει ξανά μελάσα (το σκούρο σιρόπι που αφαιρέθηκε) για να δημιουργήσει την καστανή ή μαύρη ζάχαρη με την επιθυμητή υφή και χρώμα. Συνεπώς, η εξίσωση του οριακού κόστους ( MC ) εί...

  Το Τουριστικό Προϊόν ως "Διεθνώς Εμπορεύσιμο Αγαθό" Το βασικότερο οικονομικό παράδοξο του τουρισμού είναι ότι, ενώ παράγεται και καταναλώνεται εντός των συνόρων, τιμολογείται ως εξαγώγιμο αγαθό. Η Ελλάδα είναι μια ανοιχτή αγορά στην οποία ο Έλληνας μισθωτός (με μέσο/διάμεσο μισθό σημαντικά χαμηλότερο του ευρωπαϊκού μέσου όρου) ανταγωνίζεται ευθέως για το ίδιο δωμάτιο και την ίδια ξαπλώστρα με τον Γερμανό, τον Αμερικανό ή τον Βρετανό τουρίστα, οι οποίοι διαθέτουν πολλαπλάσια αγοραστική δύναμη. Δεδομένου ότι η προσφορά (δωμάτια, υποδομές) είναι βραχυχρόνια ανελαστική κατά την περίοδο αιχμής, η ραγδαία αύξηση της εξωτερικής ζήτησης πιέζει την τιμή ισορροπίας προς τα πάνω, σε επίπεδα που εκκαθαρίζουν την αγορά με βάση τα ξένα εισοδήματα, εκτοπίζοντας (crowding out) την εγχώρια ζήτηση. Στασιμότητα Πραγματικού Εισοδήματος και Σωρευμένος Πληθωρισμός Ενώ ονομαστικά οι μισθοί στην Ελλάδα έχουν αυξηθεί, το πραγματικό διαθέσιμο εισόδημα έχει πληγεί βάναυσα από τον σωρευτικό πληθωρισμ...

  Σε όλα, σχεδόν, τα οικονομικά εγχειρί δια, η κρατική παρέμβαση στην οικονομία "δαιμονοποιείται" σαν κ άτι που φέρνει "ανισορροπία" στην αγορά, περιπτώσεις "μαύρης" αγοράς, έλλειψη αγαθών (λόγω "ασύμφορης" προσφοράς τους από τους παραγωγούς) και πολλά άλλα. Από τα χρόνια του Λυκείου, μαθαίνουμε ότι  η κρατική παρέμβαση δημιουργεί προβλήματα στην αγορά  παρόλο τον καλό "σκοπό" της. Οι περισσότερες κυβερνήσεις στον κόσμο, μαζί και η ελληνική, την ξορκίζουν σαν κάτι "καταστροφικό" για την οικονομία αλλά...πόσες φορές χρειάστηκε να την εφαρμόσουν; Τη περίοδο της πανδημίας, στα τέλη του 2020, με τροπολογία του Υπ. Ανάπτυξης, εφαρμόστηκε διατίμηση στα τεστ covid και σε άλλα αγαθά αναγκαία για την αντιμετώπιση της πανδημίας (βλ. σύνδεσμο παραπάνω). Το 2022, ορίστηκαν, εκ νέου, ανώτατες τιμές πώλησης ορισμένων προϊόντων, μεταξύ των οποίων και το εμφ. νερό 500ml, σε συγκεκριμένα σημεία πώλησης , ώστε να αποφευχθούν φαινόμενα "κερ...

Πάνος Γιακουμίδης, οικονομολόγος μεταπτυχιακός φοιτητής MBA του ΕΑΠ

  Σχέση Συνολικής Δαπάνης & Ελαστικότητας Ζήτησης σε (λιγότερο από) 1' ! Στο 2ο βίντεο της σειράς «ΜΗΝ ΑΓΧΩΝΕΣΑΙ για το ΑΟΘ!», πιάνουμε άλλο ένα υπερ-SOS θέμα των Πανελλαδικών: τη σχέση ανάμεσα στην Ελαστικότητα Ζήτησης (Ed) και τη Συνολική Δαπάνη των καταναλωτών (ΣΔ). Αν και φαίνεται μπερδεμένο, η λογική κρύβεται πίσω από τον τύπο ΣΔ = P x Q (Τιμή επί Ποσότητα). Το μυστικό για τις εξετάσεις είναι να θυμάσαι ποια μεταβλητή "κερδίζει" στο τράβηγμα του σκοινιού! Ο χρυσός κανόνας έχει ως εξής: Όταν η Ζήτηση είναι Ελαστική (|Ed| > 1): Η Ποσότητα (Q) είναι αυτή που κάνει κουμάντο! Αν η τιμή μειωθεί, η ποσότητα αυξάνεται τόσο πολύ, που τελικά η Συνολική Δαπάνη αυξάνεται (ακολουθεί δηλαδή την ποσότητα). Όταν η Ζήτηση είναι Ανελαστική (|Ed| < 1): Εδώ κάνει κουμάντο η Τιμή (P)! Οι καταναλωτές δεν αλλάζουν εύκολα συνήθειες, οπότε η Συνολική Δαπάνη ακολουθεί την πορεία της τιμής. Αν η τιμή αυξηθεί, αυξάνεται και η ΣΔ. Όταν έχουμε Μοναδιαία Ελαστικότητα (|Ed| = 1): Ισοπαλία...

 " Η ζήτηση για μελομακάρονα μετατοπίζεται ή κινούμαστε κατά μήκος της τα Χριστούγεννα;" Η απάντηση εξαρτάται από το ποιος παράγοντας αλλάζει. Στα οικονομικά, υπάρχει μια βασική διάκριση ανάμεσα στη μετατόπιση ολόκληρης της καμπύλης και την κίνηση πάνω σε αυτήν. Για την περίοδο των Χριστουγέννων, συμβαίνουν τα εξής: 1. Μετατόπιση της Καμπύλης Ζήτησης  Τις ημέρες των εορτών, έχουμε κυρίως μετατόπιση της καμπύλης ζήτησης προς τα δεξιά . Αυτό συμβαίνει γιατί αλλάζουν οι προσδιοριστικοί παράγοντες της ζήτησης εκτός της τιμής : Προτιμήσεις: Το μελομακάρονο είναι εποχιακό προϊόν. Τα Χριστούγεννα η επιθυμία των καταναλωτών για το συγκεκριμένο γλύκισμα εκτοξεύεται λόγω εθίμων. Προσδοκίες: Οι καταναλωτές γνωρίζουν ότι η περίοδος των εορτών είναι περιορισμένη, οπότε σπεύδουν να αγοράσουν. Εισόδημα: Συχνά η καταβολή του δώρου Χριστουγέννων αυξάνει το διαθέσιμο εισόδημα, επιτρέποντας μεγαλύτερη κατανάλωση. Αποτέλεσμα: Σε οποιαδήποτε τιμή κι αν πωλούνται τα μελομακάρονα, οι καταναλωτ...

  Ελαστικότητες σε 1' από τον οικονομολόγο Πάνο Γιακουμίδη! Δυσκολεύουν οι Ελαστικότητες; Δεν υπάρχει λόγος πανικού! Στο πρώτο βίντεο της νέας σειράς «ΜΗΝ ΑΓΧΩΝΕΣΑΙ για το ΑΟΘ!» , μπαίνουμε κατευθείαν στο ψητό και ξεδιαλύνουμε μία από τις πιο κρίσιμες (και πιο SOS) έννοιες των Πανελλαδικών Εξετάσεων μέσα σε μόλις 60 δευτερόλεπτα! Στην πραγματικότητα, η ελαστικότητα δεν είναι τίποτα περισσότερο από ένα μέτρο "ευαισθησίας" ή "αντίδρασης". Μας δείχνει πόσο έντονα αντιδρούν οι καταναλωτές όταν αλλάζει η τιμή ενός αγαθού ή το εισόδημά τους. Το μυστικό για τις ασκήσεις: Ο Τύπος! Για να λύσεις οποιαδήποτε άσκηση χωρίς λάθη, αρκεί να θυμάσαι τον βασικό τύπο της Ελαστικότητας Ζήτησης ( Ed ). Ουσιαστικά, απλώς διαιρούμε το πόσο άλλαξε η ζητούμενη ποσότητα (σε ποσοστό), με το πόσο άλλαξε η τιμή (σε ποσοστό). Πρόκειται για έναν ορισμό-κλειδί που συνδυάζει άψογα τη θεωρία με τα μαθηματικά. Δες το σύντομο βίντεο, κράτησε τη βασική λογική και τον τύπο στο μυαλό σου, και κάνε...

                                                    Αλματώδης αύξηση της τιμής του ελαιόλαδου   Το τελευταίο διάστημα η τιμή του ελαιόλαδου έχει αυξηθεί πάρα πολύ.   Από 3,30€/κιλό*  που ήταν η τιμή του στις αρχές του 2022, έφτασε πριν λίγες μέρες να αγγίξει τα 8€ περίπου το κιλό(7,90€/κιλό σύμφωνα με το Ινστιτούτο Ελιάς, www.oliva.net ,  που επικαλείται το agro24.gr ). Βέβαια, όπως φαίνεται στα γραφήματα και στους πίνακες, η ραγδαία αύξηση στη τιμή του ελαιόλαδου ξεκινά από τον Απρίλιο του 2023 και έκτοτε συνεχίζεται με αλματώδεις ρυθμούς χωρίς να μπορεί να προβλεφθεί, μέχρι στιγμής, ποιο θα είναι το όριό της. Ένα ερώτημα είναι: Για ποιο λόγο ασχολούμαστε με την αύξηση της τιμής του ελαιόλαδου όταν οι τιμές όλων των προϊόντων  έχουν αυξηθεί και γενικά ζούμε σε εποχές πληθωρισμού; Ένας λόγος είναι ότι το ελαιόλαδο αποτελεί βασικό συστ...

  Μια κριτική με βάση το βιβλίο «Αρχές Οικονομικής Θεωρίας» (Α.Ο.Θ.) που διδάσκεται στη Γ’ Λυκείου Ξεκινώντας από τις βασικές αφηγήσεις περί πληθωρισμού στο βιβλίο Α.Ο.Θ.(κεφάλαιο 9, παράγραφος 3, σελίδα 166) μαθαίνουμε ότι « Είναι φανερό ότι ο πληθωρισμός πλήττει όλα τα άτομα που το χρηματικό τους εισόδημα είναι σταθερό ή αυξάνεται με ρυθμό μικρότερο από το ρυθμό του πληθωρισμού, γιατί σε αυτήν την περίπτωση μειώνεται το πραγματικό τους εισόδημα και, κατά συνέπεια, το βιοτικό τους επίπεδο. Τα άτομα αυτά είναι οι συνταξιούχοι, οι μισθωτοί και γενικά οι υπάλληλοι, που ο μισθός τους δεν αναπροσαρμόζεται συχνά. Αντίθετα, ο πληθωρισμός ευνοεί, ή τουλάχιστον δεν πλήττει, τα άτομα που το εισόδημά τους προέρχεται από κέρδη, γιατί τα κέρδη συνήθως αυξάνονται μαζί με τον πληθωρισμό. » Βλέπουμε, λοιπόν, πως ο πληθωρισμός έχει ως «φυσική» συνέπεια να πλήττει τους μισθωτούς και τους συνταξιούχους αλλά ταυτόχρονα να μην πλήττει τους επιχειρηματίες καθώς τα κέρδη τους αυξάνονται μαζί με τ...