Η Οικονομική του Μελομακάρονου

 "Η ζήτηση για μελομακάρονα μετατοπίζεται ή κινούμαστε κατά μήκος της τα Χριστούγεννα;"

Η απάντηση εξαρτάται από το ποιος παράγοντας αλλάζει. Στα οικονομικά, υπάρχει μια βασική διάκριση ανάμεσα στη μετατόπιση ολόκληρης της καμπύλης και την κίνηση πάνω σε αυτήν.

Για την περίοδο των Χριστουγέννων, συμβαίνουν τα εξής:

1. Μετατόπιση της Καμπύλης Ζήτησης 

Τις ημέρες των εορτών, έχουμε κυρίως μετατόπιση της καμπύλης ζήτησης προς τα δεξιά. Αυτό συμβαίνει γιατί αλλάζουν οι προσδιοριστικοί παράγοντες της ζήτησης εκτός της τιμής:

• Προτιμήσεις: Το μελομακάρονο είναι εποχιακό προϊόν. Τα Χριστούγεννα η επιθυμία των καταναλωτών για το συγκεκριμένο γλύκισμα εκτοξεύεται λόγω εθίμων.

• Προσδοκίες: Οι καταναλωτές γνωρίζουν ότι η περίοδος των εορτών είναι περιορισμένη, οπότε σπεύδουν να αγοράσουν.

• Εισόδημα: Συχνά η καταβολή του δώρου Χριστουγέννων αυξάνει το διαθέσιμο εισόδημα, επιτρέποντας μεγαλύτερη κατανάλωση.

Αποτέλεσμα: Σε οποιαδήποτε τιμή κι αν πωλούνται τα μελομακάρονα, οι καταναλωτές θα ζητήσουν μεγαλύτερη ποσότητα από ό,τι θα ζητούσαν τον Αύγουστο.

---

2. Κίνηση κατά μήκος της Καμπύλης 

Κίνηση πάνω στην ίδια την καμπύλη έχουμε μόνο όταν αλλάζει η τιμή του προϊόντος, ενώ όλοι οι άλλοι παράγοντες παραμένουν σταθεροί (ceteris paribus).

• Αν ένα ζαχαροπλαστείο κάνει μια προσφορά και μειώσει την τιμή ανά κιλό, τότε θα έχουμε κίνηση προς τα κάτω και δεξιά πάνω στην καμπύλη (αύξηση της ζητούμενης ποσότητας λόγω χαμηλότερης τιμής).

• Αντίθετα, αν λόγω έλλειψης πρώτων υλών η τιμή ανέβει, έχουμε κίνηση προς τα πάνω και αριστερά (μείωση της ζητούμενης ποσότητας).

---

Σύνοψη

Τα Χριστούγεννα η κύρια μεταβολή είναι η μετατόπιση της καμπύλης ζήτησης. Η "μόδα" και το έθιμο κάνουν τον κόσμο να θέλει μελομακάρονα "όσο όσο", μετακινώντας ολόκληρη τη ζήτηση σε νέα, υψηλότερα επίπεδα.

Πάνος Γιακουμίδης, οικονομολόγος